Հոկտեմբերի 25-ին կայացած Ստեփանավանի տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրությունների դիտարկումից հետո զրուցեցինք Ռոզիտա Խաչատրյանի հետ՝ երիտասարդների քաղաքացիական կրթության և դիտորդական փորձի մասին։
1. Ինչո՞ւ է «ՄԵՆՔ»-ը կարևորում երիտասարդների ներգրավումն ընտրությունների դիտարկմանը։
Ընտրությունների դիտարկումը երիտասարդների քաղաքացիական կրթության ամենաազդեցիկ ձևաչափերից մեկն է։ Կարճաժամկետ դիտորդը ընտրություններին չի ծանոթանում կողքից․ ամբողջ օրը՝ տեղամասի բացումից մինչև ձայների հաշվարկ, նա գործընթացի կենտրոնում է և իրական պատասխանատվություն է կրում։ Յուրաքանչյուր դիտորդի աշխատանքն ուղղակիորեն ազդում է դիտորդական առաքելության եզրակացությունների որակի վրա։ «ՄԵՆՔ»-ի համար կարևոր է, որ երիտասարդը ոչ միայն լսի ժողովրդավարական ինստիտուտների մասին, այլև դառնա դրանց մի մասը։ Այդ պատճառով էլ «Ազատ քվե» նախաձեռնության շրջանակում մենք առանձնահատուկ կարևորում ենք երիտասարդ դիտորդների մասնակցությունը։
2. Ի՞նչ է փոխվում երիտասարդների մոտ դիտորդական փորձից հետո։
Դասընթացն ու դաշտային փորձը լրացնում են միմյանց․ դասընթացը գիտելիք է տալիս, իսկ դաշտը՝ համոզմունք։ Դասընթացներում երիտասարդները ծանոթանում են Ընտրական օրենսգրքին, ընթացակարգերին և իրենց իրավունքներին։ Բայց միայն տեղամասում են տեսնում, թե ինչ է կատարվում, երբ այդ ընթացակարգերը չեն պահպանվում, և ինչ է փոխվում, երբ դիտորդը չի լռում։ Երբ դիտորդի դիտողությունից հետո հանձնաժողովը շտկում է ընթացակարգը, կամ խախտումը պաշտոնապես արձանագրվում է գրանցամատյանում, երիտասարդը տեսնում է իր աշխատանքի շոշափելի արդյունքը։ Հենց այդ պահին քաղաքացիական գիտակցությունը գաղափարից դառնում է անձնական փորձ։
3. Ինչպե՞ս է «ՄԵՆՔ»-ը տեսնում երիտասարդների քաղաքացիական ակտիվության բարձրացման ճանապարհը։
Ոչ ֆորմալ կրթության մեր փորձը ցույց է տալիս, որ ամենաարդյունավետ մեթոդը երիտասարդներին իրական գործընթացներում ներգրավելն է։ Տասնյակ թրեյնինգներ չեն կարող փոխարինել այն մեկ օրվան, երբ երիտասարդը սեփական աչքով տեսնում է երեք բան․ ընտրողների մի մասը չգիտի քվեարկության կարգը, հանձնաժողովների անդամները միշտ չէ, որ բավարար պատրաստված են, իսկ իր ներկայությունն ու ուշադրությունն ուղղակիորեն ազդում են գործընթացի որակի վրա։ Երբ երիտասարդը զգում է իր դերն ու օգտակարությունը, նա այլևս կողքից դիտող չէ, այլ գործընթացի պատասխանատու մասնակից։ Այդ պատճառով «ՄԵՆՔ»-ը կրթական ծրագրերը շարունակելու է կառուցել գործնական մասնակցության շուրջ, որպեսզի յուրաքանչյուր դասընթաց ավարտվի իրական գործով։
«ՄԵՆՔ» Լոռու մարզի երիտասարդական ՀԿ-ն «Ազատ քվե» դիտորդական նախաձեռնության անդամ է։ Նախաձեռնությունը ստեղծվել է 2026 թվականին «ՄԵՆՔ» Լոռու մարզի երիտասարդական և «Երիտասարդները հանուն փոփոխության» ՀԿ-ների կողմից և պահպանում է քաղաքական անկողմնակալություն։
